Kısa sürede oldukça zayıflatan diyetlere büyük bir talep var. Kimi diyetisyenler bu diyetlerin çok kısa sürede kilo verdirmesini sakıncalı bulsa da Amerikan Kalp Vakfı acilen kilo vermeleri gereken kalp hastalarına bu diyeti öneriyor.
Ancak 35 yaş üstü kişilerin ve sağlık problemi olanların Amerikan Kalp Vakfı nın diyeti yapmamaları gerektiği baştan belirtiliyor. 3 günde tam 4.5 kilo verebileceğiniz bu diyeti üçüncü günün sonuda bırakmalı ve tekrar etmek istiyorsanız en az bir hafta ara vermelisiniz.
1. Gün
Kahvaltı
Yarım greyfurt
1 dilim tost ekmeği
2 çorba kaşığı fıstık ezmesi
Şekersiz çay / kahve
Öğle
Yarım porsiyon ton balığı
1 dilim tost ekmeği
Şekersiz kahve/çay/soda
Akşam
2 dilim et
1 tabak yeşil fasülye
1 küçük elma
1 tabak vanilyalı dondurma (3 top)
2. Gün
Kahvaltı
1 yumurta
Yarım muz
1 dilim tost ekmeği
Şekersiz çay/kahve
Öğle
1 tabak lor peyniri
3 tuzlu kraker
Akşam
2 sosis
1 tabak brokoli veya karnıbahar
Yarım tabak havuç
Yarım muz
Yarım tabak vanilyalı dondurma (2 top)
3. Gün
Kahvaltı
5 tuzlu kraker
1 dilim cheddar peynir
1 küçük elma
Şekersiz kahve/çay
Öğle
1 katı yumurta
1 dilim tost ekmeği
Akşam
1 tabak ton balığı
1 tabak karnıbahar
Yarım kavun
Yarım tabak vanilyalı dondurma (2 top)
6 ÖĞÜNLE ZAYIFLAYIN
Ünlüleri zayıflatmasıyla tanınan Haluk Saçaklı, hazırladığı diyet programları ve beslenme düzenleme teknikleriyle son günlerde adından en sık bahsedilen obezite uzmanı. Haluk Saçaklı davranış düzenleme tekniklerini Vitrin okuyucuları için şöyle özetledi: “Dayanamadınız ve atıştırmaya başladınız. Hemen kalbinizin sesini dinleyin. Kalbiniz eğer atıştırma sonrası kendinizi daha kötü hissedeceğinize dair uyarılar veriyorsa hemen soluklanın ve ortamdan uzaklaşın.Lokmalar arasında çatalınızı bırakmanız, yemek sırasında durup şöyle rahatça
sırtınızı sandalyeye dayamanız olumsuz duyguların uzaklaşmasını sağlayabilir. Yemeğe karşı oluşan bir anlık duygusal boşluk ortadan kalktığında kontrolün yiyecekte değil kendi ellerinizde olduğu anlayacaksınız.
Acıkmadan yemeğe başlamak büyük hatadır. Zira yemeği kesmek daha zor olacaktır. Yemek yemenizin fiziksel açlıktan olduğuna karar verdiğinizde acele etmeden, neyi ve neden yemek istediğinizi düşünerek hareket edin.Açlık ve iştahı iyi ayırt etmek gerekir. Bu ikiliyi çok iyi kontrol etmek gerekir. Açlık var olma mücadelesinin tehlikeli bir sinyalidir. İştah ise haz gereksiniminin göstergesidir.Tüm bu duyguları frenlemek için her şeyden önce güçlü olmak zorundayız. Güçlü olmanın ilk yolu ‘hayır’ demesini bilmekten geçiyor.”
Örnek diyet programı:
Uyanınca
1 bardak oda sıcaklığında su
Kahvaltı
. 1 porsiyon mevsim meyvesi
. Şekersiz limonlu açık çay
. 1 ince dilim kepek ekmeği
. 1 kibrit kutusu büyüklüğünde yağsız beyaz peynir
. 4 adet yeşil ya da siyah zeytin
. 1 porsiyon domates - salatalık - yeşil biber
Kuşluk
. 1 porsiyon mevsim meyvesi
. 2 adet grisini lŞekersiz bitkisel çay
Öğle
. 2 adet köfte büyüklüğünde tavuk veya peynir ilâveli 1 porsiyon yeşil salata (1 tatlı kaşığı zeytinyağı ilave edin)
. 2 ince dilim kepek ekmeği
. 1 su bardağı diyet yoğurt
İkindi
. 1 porsiyon mevsim meyvesi
. 1/4 sokak simidi
. 1 kibrit kutusu büyüklüğünde yağsız beyaz peynir
. Şekersiz limonlu açık çay
Akşam
. 1 tatlı kaşığı zeytinyağı ile hazırlanmış 1 porsiyon 4 yemek kaşığı mevsim sebzesi veya sınırsız mevsim salatası
. 1 tatlı kaşığı zeytinyağı ile hazırlanmış 1.5 su bardağı kepekli makarna ya da pilav veya 12 yemek kaşığı kuru baklagil
. 1 su bardağı diyet yoğurt
Gece
. 1 porsiyon mevsim meyvesi
Yatarken
. 1 bardak oda sıcaklığında su
Sağlıklı yaşamanın birinci maddesi sağlıklı beslenmedir.Yediğiniz ve içtiğiniz gıdalara özen gösterdiğiniz sürece, hem fazla kilolardan kurtulursunuz, hemde sağlıklı bir yaşama kavuşursunuz.Buradaki diyet örnek olarak verilmiştir.Diyetin, doktor kontrolunda yapılması gerektiğini lütfen unutmayınız!!!
11.06.2008
En son trend Volumetrik Diyet e amaç; yemeyi sevmek, tadını çıkarmak ve doyana kadar yemek…
Diyet yaparken sürekli midenizin zil çalmasından şikâyetçiyseniz, imdadınıza Amerikadan gelen yeni bir diyet trendi yetişiyor: Volumetrik Diyet! “Hacim Diyeti” olarak da adlandırabileceğimiz bu diyet trendi, yeni bir çığır açıyor. Çünkü temeli, “doyana kadar ye” prensibine dayanıyor.
Nesnelerin hacmini ölçmeye yarayan bir birim olan “volumetri”den adını alan diyet yöntemi, besinleri kalori değerlerine göre değil, hacim değerlerine göre sınıflandırıyor.
Bir örnek vermek gerekirse: 15 tane üzüm, tartıda 100 gram geliyor ve kalorisi de 70 civarında. 15 tane kurutulmuş üzüm ise en fazla 20 gram ve onun da kalorisi 70 civarında. Peki, 100 gram üzümle mi doyarsınız, yoksa 20 gram kuru üzümle mi? Her ikisinin de kalorisi aynı ise, daha hacimli olan taze üzüme uzanmaz mı şimdi eliniz?!
Bu soruya “evet” deme ihtimaliniz çok yüksek. Zaten araştırmalar da bunu gösteriyor. Pennsylvaniada yapılan bir araştırmaya göre insanlar, “doyana” kadar yemek yiyor. Bu durumda ne yediğinin pek bir önemi kalmıyor. Düşük kalorili de olsa, yüksek kalorili de olsa, temel amaç “doydum” hissini yaşamak!
Bu araştırmadan yola çıkarak “Volumetrik Diyeti” geliştiren Beslenme Uzmanı Barbara Rolls, normalden daha az yiyerek zayıflamanın çok zor olduğunun altını çiziyor: “Besinleri kısarak yapılan diyet, ilk başta kilo verdirir ama uzun vadede başarılı olamaz. Çünkü açlık hissinin bastırılması gerekiyor!”
Peki, Volumetrik Diyetin sırrı ne? Bu diyet prensibinin en tepesinde bol su içeren gıdalar var. Su bilindiği gibi, hacim tutuyor ve dolayısıyla tokluk hissini yaratıyor. Taze meyve - sebze, çorbalar, sulu yemekler karnı hızla doyuruyor ama yüksek kaloriler içermiyor.
İkinci sırada İse lifli gıdalar var. Lifli gıdalar, su içeren gıdalarla birleştiğinde şişiyor ve mideyi dolduruyor. Üstelik hazmı da kolaylaştırıyor.
Su, su, su… Diyet yaparken en fazla tüketmeniz gereken şey, kesinlikle su! Bunu artık hepimiz biliyoruz. Çünkü su, mideyi doldurarak açlık duygusunu bastırıyor. Üstelik O kalori! Ancak yeni araştırmalar, suyun başka marifetleri de olduğunu ortaya koydu:
- Yapılan bir araştırmada, aç karnına yarım litre su içen deneklerin gün içinde yüzde 30 daha fazla kalori yaktığı ortaya çıkmış.
- Volumetrik Diyet Uzmanı Martin Kunz ise yaptığı hesaplamada şu sonuca varmış: Her gün 2 litre su içen birisi, bir yıl içinde 2,4 kilo verebilir!
Tüm bu rakamlar, oda sıcaklığında içme suyu için geçerli. Soda ve soğuk su, aynı sonucu vermiyor. Bu nedenle kilo vermeyi kafasına koyan birisi, öncelikle suyla arasındaki mesafeyi kaldırmalı ve her sabah aç karnına oda sıcaklığında büyük bir bardak su içmeli. Günlük tüketilen suyun da en az iki litre olması gerekiyor.
Ana madde: Su!
Diyet sırasında yenilecek besinlerin de bol su içermesine dikkat ediliyor. Barbara Rollsun Pennsylvania Üniversitesi ile birlikte yaptığı bir çalışmada deneklerin bir kısmına, tavuk ve pirinci çorba şeklinde, bir diğer kısmına İse katı yemek şeklinde vermişler. Çorba İçen deneklerin diğerlerine göre yüzde 26 daha az kalori aldıkları ortaya çıkmış.
Çünkü çorbanın hacim değeri daha yüksek, daha çabuk doyuruyor, bu nedenle daha az kalori alıyorsunuz. Uzmanlar, bol köpürtülmüş milkshakele de aynı sonuca ulaşmışlar.
Volumetrik Diyetin 10 kuralı
1- Açlığınızı hissedin: Açlık sinyallerini dikkatli bir şekilde takip edin. Gerçekten acıktığınızda yemek yiyin. Şeker düşüklüğü sorununuz yoksa günde üç ana öğün yemek yeterlidir.
2- Yeteri Kadar su için: Suyu, hayatınızın merkezine koyun. Her sabah kahvaltıdan önce mutlaka bir büyük bardak su içmeyi ihmal etmeyin.
3- Yemeğe vakit harcayın: Asla acele acele yemek yemeyin! Yediğiniz her lokmanın tadına varın. Yavaş yemeği öğrenin.
4- Sadece en iyiyi yiyin: Seçeceğiniz malzemenin kalitesine dikkat edin. Alışverişe zaman ayırın ve aldığınız her ürünün etiketini okumayı alışkanlık haline getirin. Katkısız, doğal ürünler seçmeye özen gösterin. Son kullanma tarihlerine ve saklanma koşullarına dikkat edin.
5- Kalori tuzaklarından uzak durun: Rafine şeker içeren, yağlı, fazla tuzlu besinlerden olduğu kadar kaçının. Doymuş yağları hayatınızdan çıkarın, alkolü azaltın.
6- Volumetrik besinleri stoklavın: Evinizde her daim volumetrik gıdalardan bulundurun. Acıktığınız anda, eliniz bunlara gitsin.
7- Güne kaliteli bir kahvaltıyla başlayın: İlk öğününüzde karnınız tıka basa doyana kadar yiyin! Sağlam bir kahvaltıyı meyveyle tamamlayın.
8- Öğle yemeğinde kral gibi yiyin: Kahvaltı kadar öğle yemeği de önemli. Öğle yemeğinde arzu ettiğiniz şeyleri yiyin.
9- Şeker bombalarını es geçin: Tatlı yemek serbest. Ama dikkat! Ağır kremalı pastalar yerine, hafif bir sütlü tatlı ya da meyveli bir pastayı tercih edin.
10- Tok karnına yatağa girmeyin: Akşam karbonhidrat yönünden fakir bir beslenmeyi tercih etmelisiniz. En son yemeğiniz ise yatağa gitmeden üç saat önce almalısınız. Böylece gece boyunca metabolizmanız normal bir şekilde çalışarak, kalori yakacaktır.
Bir günlük örnek mönü
Sabah:
Aç karnına bir bardak su için. Ardından büyük bir kase içine; yulaf ezmesi, taze meyve parçaları koyun. Bu karışıma yağsız süt, yoğurt ya da meyve suyuyla hacim kazandırın.
Ara:
Bir patates salatasının içine bolca salatalık doğrayın. Bu, salatanızın hem hacmini artıracak hem de daha doyurucu olacak.
Öğle:
Sade suya tirit tarzı çorbanızın hacmini artırmak için kepekli makarna ve sebzelerden faydalanın. Makarna yerine bulgur, yarma, pirinç gibi bakliyatlar da kullanabilirsiniz. Kuru baklagiller de çorbaya ayrı bir lezzet ve hacim katar. İsterseniz içine arada bir tavuk, balık ya da et parçalan atın. Eğer zengin bir çorba içme şansınız yoksa balık ya da tavuk filetonun yanında bol salata ve sebze yiyebilirsiniz. Ardından küçük bir sütlü tatlı ya da meyve alabilirsiniz. Bol bol su içmeyi unutmayın!
Ara:
Açlığınızı meyve - sebzeyle bastırın. Şeritler halinde kesilmiş havuç, turp, kereviz, dolmalık biber hacim açısından zenginler. Elma, armut, kivi, üzüm, turunçgiller de aralarda yemek için ideal. Artık süpermarketlerde birçok sebzeyi yıkanmış ve doğranmış şekilde bulabilirsiniz. Bunlar, ofise götürmek İçin çok uygun.
Akşam:
Öğlen zengin yediyseniz, akşam daha hafif yemeniz gerekir. Güzel bir çorba, yanında bir dilim kepekli ekmek, bol yeşil salatayla doymamak mümkün değil!
Diyete sadık kalmak için bunları yapın
- Diyetin en büyük düşmanı, stres! Stresli olduğunuzda ne yediğinize, nasıl yediğinize ve niçin yediğinize önem vermezsiniz. Bu sorumsuzluk ise yağ olarak geri döner. Bu nedenle, diyet yaparken stresle de mücadele etmeniz gerekir. Düzenli hareket etmek, stresi yenmekte birebir. İlla ki bir spor salonuna gidip, deli gibi spor yapmanız gerekmiyor. Haftada iki kere temiz havada yürüyüş bile fark yaratır.
- Boş zamanlarınızda kaliteli zaman geçirmek için arkadaşlarınızla buluşun, bir gösteriye, sinemaya, tiyatroya gidin.
- Öncelikli olarak beş kilo değil, iki kilo vermeyi hedefleyin. İlk kiloları verdiğinizde, kendinizi ödüllendirin. Çok istediğiniz bir kıyafeti satın alın ya da hafta sonu bir yerlere gidin.
- Başarısızlıklara kafayı takmayın. Olaylara olan bakış açınızı değiştirin. Kendinize öfkelenip, abur cubura saldırmayın.
- Vücudunuzu sevmeyi öğrenin. Bol köpüklü küvette kendinizi şımartın, imkânınız varsa masaja, vücut bakımına, manikür ve pediküre gidin. Hiç değilse, haftada bir kese yaptıktan sonra cildinizi kremleyin.
09.06.2008
Hastalara hastalıklarının ve tıp biliminin gerektirdiği biçimde beslenmelerini sağlamak için hastanelerde çeşitli diyetler uygulanmaktadır. Bu bölümde bu diyetlerin tanım, formül ve özellikleri belirtililecektir.
GENEL DİYET
TANIMI:
Yetişkin bir kişiye, bilinçli biçimde protein, vitamin, mineral ve öteki besieyicileri vererek, dengeli beslenmesini sağlar.
FORMÜLÜ:
75 gr. protein, 2000 kalori.
ÖZELLİKLERİ:
Herhangi bir ek besleyici kuilanılmazsa, diyet, 5 besin grubupta {1. süt ve sütlüler, 2. et, 3. sebze-meyve, 4. ekmek-tahıl, 5. yağ-şeker) desteklenir.
Genel Diyet yoluyla aldığı 2000 kalori, yetişkin bir hastanın dengeli beslenmesi için yeterlidir.
TERAPÖTİK (Tedavi edici) DİYETLER
* Gavaj diyeti:
TANIMI:
Gavaj tüpünden kolayca geçebilen tanesiz/sulu ya da homojen besin maddelerinden oluşur. Baş-boyun, mide, bağırsak ameliyatiarından sonra, anorexia nervosa’da, yanıklar, felç ve koma gibi durumlarda uygulanır.
Sindirimi kolay, diyare, konstıpasyon ve şişkinlik yarat mayan, kolayca hazırlanan, ucuz, bakterilerden arın mış ve besleyici niteliği yeterli besinleri içerir.
FORMÜLÜ:
76 gr. protein, 180 gr. karbonlıidrat, 80 gr. yağ, 1800 kalori 2000 ml.
ÖZELLİKLERİ:
Kimi hastalarda diyare, bulantı, hydrasyon gibi yan tesirler görülebilir. Çiğ yumurtadan hazırlanan “Egg-Nog”la birlikte verilmez. 24 saat içinde kullanıl mazsa, atılmalıdır. Jejunostomi yoluyla beslenme, nasogastrik beslenmeden yavaş olmalıdır.
* Sulu diyet:
TANIMI:
Sıvı halde olan ya da oda ısısında akışkanlığını koruya bilen, tanesiz besinlerden oluşur. Diyareli hastalarda ilk aşama olarak kullanılır. Ayrıca, bağırsak ameliyatla rına hazırlık ve bazı ameliyatlardan sonra I:V. Beslenme ile Koyuca-Sulu Diyet arasında geçici olarak kullanılır.
Az besleyici özelliktedir ve en önemli enerji ürünü karbonhidrattır. Ağız yoluyla alınan az kalorili ve elek trolytli sulu besinler dihydrasyonu önler ve kolonik birikmeyi azaltır.
FORMÜLÜ:
1500 kalori, 2000 mI.
ÖZELLİKLERİ:
Protein. mineral, yağ, vitamin açısından fakirdir. Su ve kalori gereksinimi, Şekerli içecekler ve jöle kullanılarak karşılanır. Et ve tavuk sularındaki sofra tuzu (NaCI) yeterli sodyumu verecektir. Portakal suyu ise, askorbik asit ve potasyum bakımından zengindir.
Methyl-Xantin türevleri içeren sıvılar (çay gibi) gastrİk asit salgılanmasını ve kalp atışlarını artırdıkları için, mide ameliyatları ve myokard enfarktüslerden sonra verilmezler.
* Sulu diyet (Koyuca):
TANIMI:
Koyu sulu ya da oda ısısında akışkanlaşan besinler den oluşur. Plastik cerrahi, ağız, burun ve özofagus ameliyatı, bu diyetin kultanıldığı bazı alanlardır.
Sindirimi kolay, diyare, konstipasyon, şişkinlik yapmayan ve kolay hazırlanan, besleyici niteliği yeterli besinlerden oluşur. Sulu Diyet ile Yumuşak Diyet arasında, ağız yoluyla kullanılır.
FORMÜLÜ:
80 gr. protein,1800 kalori, 2000 ml.
ÖZELLİKLERİ:
Bu diyetin üç günden fazla uygiılanması halinde; has tanın dengeli beslenmesi ve kalorik besin değerinin artırılabilmesi için, ek olarak yağ, et ve tavuk eti kulla nılmalıdır. Aksi halde, demir, B6 vitamini ve folik asit yönünden diyet yetersiz kalır. Çiğ yumuıtadan hazırla nan “Egg-Nog” verilmez. Kolay hazırlanan, ucuz ve bakterilerden arındırılmış besinlerden oluşur.
* Yumuşak diyet:
TANIMI:
Sulu Diyet ile Genel Diyet arasında kullanılır. Akut infeksiyoniar; bazı gastrointestinal rahatsızlıklar ve ameliyat sonraları, bu diyetin kullanıldığı alanlardır, Yumuşak kıvamda, kolay çiğnenebilen, kolay hazmedilen, fazla lifli ve kokulu olmayan besinlerden oluşur.
FORMÜLÜ:
75 gr. protein, 1800 gr. kalori.
ÖZELLİKLERİ:
Yumuşak Diyet alan bir hasta, 1800-2000 kalori ara sında besin almış olmaktadır. Hastanın durumuna göre, çiğ sebze-meyve de bu diyete eklenebilir.
Yumuşak kıvam ve görünüşteki besinlerden oluştuğu için, uzun zaman verilmesi hastada diyete karşı olum suz tepkilere yol açabilir. Böyle bir durum~ı önlemek için, imkân olursa, diyetin değiştirilmesi en uygun çözümdür.
* Diyabetik diyet:
TANIMI:
Diyabetik Diyet planlı, ölçülü, bilinçli ve her gün kontrol edilen bir diyettir. Çeşitli besinler bu diyette kullanılabilir. Ancak, diyetin günlük karbonhidrat gereksinimi sınırlı, protein gereksinimi yeterli, yağ ve toplam kalori miktarı ise az olmalıdır.
FORMÜLÜ:
90 gr. protein, 225 gr. karbonhidrat, 60 gr. yağ, 1800 kalori.
ÖZELLİKLERİ:
İdeal kiloyu korur. Besleyici yönden yeterlidir. Büyüme ye ve gelişmeye yardımcı olur. Hamilelerde fetus’un normal büyümesini sağlar. İdrarda çoğalan şekeri dü şürür ve serum glikozu normal fizyolojik düzeye getirir. Serumda çoğalan lipid miktarını düşürür.
* Zayıflama diyeti:
TANIMI:
Protein bakımından yeterli, karbonhidrat ve yağ gerek sinimi sınırlı, kalori değeri kısıtlıdır.
Bu diyet, kilo kaybı gerekli kilolu kişilerce olduğu gibi, başka alanlarda da kullanılır. Örneğin, hipertansiyonda, soluk alma güçlüklerinde, bazı eklem ve kemik hastalıklarında, endokrin ve metabolik bozuklukların düzeltilmesinde, zayıflamanın olumlu etkisi görülmüştür.
FORMÜLÜ:
70 gr. protein, 130 gr. karbonhidrat, 45 gr. yağ, 1200 kalori.
ÖZELLİKLERİ:
Bu diyetin karbonhidrat gereksinimi, meyve, sebze, süt, ekmek, tahıl gibi besinlerle karşılanır. Konsantre şeker ve şekerli besinlere yer verilmez. Yağ gereksinimi ise, yağsız et, yumurta, peynir ve sütten karşılanmakta, ölçülü miktarda yağ kullanılmaktadır.
Zayıflama Diyeti’nin uygulanması sırasında, egzersize de önem verilmelidir.
* Diyare (ishal) diyeti:
TANIMI:
Akut diyareli hastalara uygulanan diyettir. Akut diyare, 24-48 saat sürdüğünden, beslenme bozuklukları büyük bir sorun olmamaktadır. Bu diyet, su, elektrolytler, kalori ve protein açısından yeterlidir. Posasız ve az yağlı besinlerden oluşur.
FORMÜLÜ:
60 gr. protein, 1600 kalori.
ÖZELLİKLERİ:
Bu diyetin uygulanmasında hasta herhangi bir besin maddesini kabul etmiyorsa, bu besin maddesini içermeyen ve diyet formülüne uygun, başka bir diyet dü zenlenir. Ayrıca, bünyesi glikoz-elektrolyt solüsyonları kabul eden hastalar, bunu serbestçe kullanabilirler. Hastanın durumuna göre Diyare Diyeti’ni, Yumuşak ya da Az-Yağlı Diyet izler.
* Ülser diyeti:
TANIMI:
Ülser Diyeti, Ülser I ve Ülser II olarak tanımlanır. Ülser I Diyeti’nde, aktif peptik ülser ile yatan lıastaya ilk diyet tedavisi olarak 2 saat arayla az miktarda süt ve sütlü besinler verilir. Ülser II Diyeti’nde ise, verilen günlük besin miktarı daha fazladır. Bu diyette, genellikle yu muşak ve posasız besin maddeleri kullanılır. Süt, bu maddeler arasında en önemlisidir. Sütteki protein ve kalsiyum, mide asitinin salgılanmasını artıracağından, aşırı miktarda alınırsa, yemek sonraları, mide ağrıları na yol açabilir.
FORMÜLÜ:
75 gr. protein, 1800 kalori.
ÖZELLİKLERİ:
Fazlaca yenen püre halindeki besinler, akşam yeiııek lerinden sonra yenilenler ve çok sık yemek yemek de mide asitini artıran etkenlerdir.
Bu diyette, çiğ sebze-meyve, keskin kokulu ve baharlı sebzeler, sitrik asitli meyve suları, buğday ekmeği, ka feinli içecekler, kızartmalar, biber, baharat ve aşırı mik tarda proteinli besinler kullanılmaz.
Az miktarda ve belirli zamanlarda alınan besinlerin sakin ve huzurlu bir ortamda yenilmesinin gerekliliği unutulmamalıdır.
* Üremi (Böbrek yetmezliği) diyeti: (Ü20 ve Ü40)
TANIMI:
Böbreklerin fonksiyonlarını yapamadıkları zamanlarda uygulanan diyettir. Yeterli beslenmeyi sağlamayı, doku kaybını ve kandaki ürenin yükselmesini önlemeyi amaçlar.
Diyetin protein miktarı, 20 gram olursa, Üremi 20; 40 gram olursa Üremi 40 olarak adlandırılır.
FORMÜLLERİ:
20 gr. protein, 2000 kalori, 40 gr. protein, 2000 gr. kalori.
ÖZELLİKLERİ:
Bu diyet, yeterli beslenmeyi sağladığı gibi, sıvı ve elek trolytlerin dengesizliğini de ayarlar, günlük sıvı gereksi nimi, hastanın sıvı kaybına göre düzenlenir. Bu miktar, 400-1000 ml. arasındadır.
Günlük potasyum ihtiyacı 500-2700 mgr. potasyum, sodyum ihtiyacı ise 500-2000 mgr sodyum arasında değişir.
Üremi Diyeti’nde günlük kalori gereksinimi, 2000-3000 kaloridir ve bunun büyük bölümünü karbonhidratlar oluşturur.
* Az- yağlı diyeti: (40gr. yağ)
TANIMI:
Protein ve karbonhidrat bakımından yeterli, kalori gereksinimi sınırlı, yağ olarak kısıtlıdır.
Steatorrhea, kronik pankreas iltihabı, siroz, intestinal by-pass ameliyatı, gastrektomi ve safra kesesi ame liyatları bu diyetin uygulandığı alanlardır.
FORMÜLÜ:
75 gr. protein, 40 gr. yağ, 1600 kalori.
ÖZELLİKLERİ:
Bu diyette yemekler yağsız olarak hazırlanmıştır. Yağ gereksinimi süt ve et grubundan sağlanır. Haftada 3 kez 1 tam yumurta verilebilir. Sınırlı tutulan güniük bitkisel yağ miktarı, gerektiğinde artırılır.
Hazmı güç besin maddeleri kullanılmaz.
* Tuzsuz diyet:(1000mgr. Sodyum)
TANIMI:
Protein, karbonhidrat, yağ, mineral ve vitamin bakımın dan yeterli, tuz (sodyum) olarak kısıtlanır.
Tüm yiyecekleri tuzsuz olarak hazırlanan bir günlük menüde, yaklaşık 500 mgr. sodyum natürel halde bulunmaktadır. Geriye kalan 500 mgr. sodyum gerek sinimi, paket olarak verilen 1,5 gramlık sofra tuzuyla karşılanır.
Karaciğer hastalıkları, hipertansiyon, konjestif kalp ye tersizliği, böbrek hastalıkları, steroid ve adrenokortikal hormon tedavilerinde bu diyet kullanılır.
FORMÜLÜ:
1000 mgr. sodyum, 1700 kalori.
ÖZELLİKLERİ:
Yiyeceklerde natürel halde tuz bulundüğu gibi, bazı ilaç ve içeceklerde de önemli miktarda tuz vardır. Örneğin, karbonatlı içecekler, maden suyu ve sodaları, antibiotikler, öksürük ilaçları, laksatifler, ağrı kesiciler ve antiasitler bunlardan bazılarıdır.
* Kardiyak (Kalp) diyet:
TANIMI:
Yağsız, tuzsuz, düşük kolesterol ve kalorili besinleri içerir. Günlük kolesterol gereksinimi 300 mgr. ya da daha azdır.
Diyetin yağ gereksinimi dolaylı yoldan, süt, yoğurt, et, peynir çeşitlerinden karşılanır. Tuz olarak natürel halde bulunan sodyumla yetinilir. Hastanın durumuna göre, ölçülü miktarda paket tuz verilir. Genellikle, hiperkoles terollü, hipertansıyonlu hastalara uygulanır.
FORMÜLÜ:
300 mgr. kolesterol, 35 gr. yağ,1500 kalori.
ÖZELLİKLERİ:
Bu diyet, plazmadaki beta lipo-protein miktarını azaltır. Beta lipo-proteinler, plazmada A ve E vitaminlerini taşırlar. Beta-proteinlerin azalması, plazma A ve E vita mınlerinin azalmasına yol açabilir. Uzun süren diyet uygulamalarında bu durum göz önüne alınmalı, diyet, A ve E vitaminleriyle desteklenmelidir.
08.06.2008
